Wanneer ben je probleemgokker? Nieuwe Europese leidraad schetst kaders

Wanneer slaat recreatief gokken om in problematisch gokgedrag? Over die vraag boog de European Gaming and Betting Association (EGBA) zich de afgelopen periode, met als inzet: een overkoepelende, Europese visie op het kunnen herkennen van de probleemgokker. Het resultaat is een nieuwe Europese leidraad die onlangs is gepubliceerd.

De standaard die is ontwikkeld, maakt deel uit van een groter project onder supervisie van het Europese Comité voor Normalisatie (CEN). Dat comité werkt aan standaarden en technische specificaties voor producten, diensten en processen binnen Europa. Het doel is om handelsbelemmeringen binnen Europa weg te nemen en te zorgen voor een gelijk speelveld in zoveel mogelijk sectoren.

Wanneer sprake van probleemgokker?

Ook de online gokindustrie is zo’n sector. Online casino’s overal in Europa zijn verplicht om het welzijn van hun klanten op het vizier te houden. Ze moeten ingrijpen zodra er signalen zichtbaar zijn van mogelijk schadelijk gokgedrag. Bijvoorbeeld als iemand ineens fors meer inzet dan normaal, ongewoon veel speelt of steeds vaker geld bijstort op zijn of haar account.

Maar wanneer er nu wel of niet sprake is van een probleemgokker, daarover lopen de definities binnen de EU nogal uiteen. Toezichthouders in verschillende lidstaten houden er sterk uiteenlopende normen op na, wat zorgt voor een ongelijk speelveld. Een online casino in het ene land moet bij specifieke gedragingen door een speler dan bijvoorbeeld veel sneller ingrijpen dan in het andere land. Dat is onwenselijk, en potentieel ook schadelijk voor spelers bij wie te laat wordt ingegrepen.

Negen ‘markers of harm’

Met de nieuwe standaard komt er dus één Europese definitie over wat probleemgokken precies inhoudt, en aan welke signalen het herkend kan worden. Daarvoor definieerden de onderzoekers negen zogeheten ‘markers of harm’. Dat zijn:

1. Veranderingen in inzetgedrag (hogere inzetten, vaker inzetten)
2. Snelheid en intensiteit van het spel (sneller spelen kortere tijd tussen inzetten)
3. Stortingsgedrag (vaker geld storten, grotere stortingen, mislukte stortingen)
4. Opnamegedrag (annuleren van opnames, afwijkende opnamepatronen)
5. Contact met de aanbieder (speler zoekt vaker contact met klantenservice)
6. Speelduur en speeltijd (langere sessies, spelen op ongebruikelijke tijdstippen)
7. Gebruik van meerdere producten (overstappen tussen casino, sportweddenschappen en andere spelvormen)
8. Verliesontwikkeling (oplopende nettoverliezen, verslechterende verliespatronen)
9. Wijzigingen in verantwoord-spelen-tools (aanpassen of verwijderen van limieten, gebruik van zelfuitsluitingsfuncties)

Het is de bedoeling dat alle EU-lidstaten aan de slag gaan met deze negen punten, en ervoor zorg dragen dat die in de toekomst terugkomen in beleid om gokverslaving en gokschade tegen te gaan.

Bekijk ons dossier Gokverslaving of doe de zelfcheck

Sterke overlap met Nederlandse zorgplicht

Voor de Nederlandse autoriteiten, vooral de Kansspelautoriteit, lijkt er in dat kader weinig werk aan de winkel. Vrijwel alle punten uit de nieuwe Europese standaard komen al terug in de zorgplicht zoals die sinds een aantal jaar in ons land geldt. Nederlandse online casino’s hebben al jaren te maken met verhoudingsgewijs strikte richtlijnen als het gaat om het in het gareel houden van hun spelers.

Bij twijfel over het welzijn van een speler, moet een online casino in ons land ook ingrijpen. Bijvoorbeeld door het gesprek aan te gaan, extra controles uit te voeren of – in het ergste geval – een account al dan niet tijdelijk te blokkeren. De Ksa handhaaft hier ook op en kan vergunningen intrekken van casino’s die hun zorgplicht schenden. Dat is echter sinds de legalisering van online gokken in 2021 nog niet gebeurd.