- Laatst bijgewerkt: 03-09-2026.
-
Auteur
In het Commissiedebat Kansspelen van donderdag 3 september 2026 vroegen Kamerleden onder meer om een hogere minimumleeftijd, minder vergunningen, een volledig reclameverbod, centrale stortingslimieten en zelfs het terugdraaien van de legalisering van online gokken. Sommige voorstellen kunnen de bescherming van spelers versterken. Bij andere plannen ontbreekt het bewijs dat ze werken of bestaat een concreet risico dat spelers juist buiten het Nederlandse toezicht terechtkomen.
Dat laatste probleem kwam in de beantwoording van staatssecretaris Claudia van Bruggen zelf meerdere keren terug. Bij 21 jaar, reclame en financiële limieten wees zij op het risico dat spelers uitwijken naar illegale aanbieders. OnlineCasino.Amsterdam controleerde de claims en voorstellen waarvoor Nederlandse cijfers of buitenlandse ervaringen aanleiding gaven voor een factcheck.
Stijging van gokproblemen begon na legalisering
OCA oordeel: Te stellig
CDA Kamerlid Tijs van den Brink legde tijdens het debat een verband tussen de legalisering van online gokken en de sterke stijging van gokverslaving. Dat het aantal mensen in de gespecialiseerde verslavingszorg wegens gokken stijgt, klopt. De cijfers bewijzen alleen niet dat de opening van de gereguleerde online markt op 1 oktober 2021 daarvan rechtstreeks de oorzaak is. Volgens de nieuwste LADIS cijfers waren er in 2025 3.108 mensen in behandeling met gokken als primaire problematiek. In 2024 waren dat er 2.708. De stijging begon niet direct na de legalisering. Tussen 2019 en 2022 daalde het aantal behandelde gokkers juist. Vanaf 2023 loopt het aantal weer op.
LADIS meet bovendien mensen die daadwerkelijk in de gespecialiseerde verslavingszorg terechtkomen. Het is geen telling van alle Nederlanders met een gokstoornis. Een stijging in de zorgregistraties mag daarom niet één op één worden vertaald naar een even grote stijging van het totale aantal mensen met gokproblemen.
OCA bekeek die langere ontwikkeling eerder in een analyse van twintig jaar cijfers over gokverslaving. De recente stijging is serieus. De conclusie dat legalisering op zichzelf die stijging heeft veroorzaakt, gaat verder dan de beschikbare cijfers toelaten.
Online casino’s opnieuw verbieden laat de vraag niet verdwijnen
OCA oordeel: groot risico voor de kanalisatie.
SGP Kamerlid Diederik van Dijk wil de legalisering van online gokken terugdraaien en illegale aanbieders vervolgens harder aanpakken. Het probleem is dat buitenlandse websites Nederlandse spelers ook bereikten voordat Nederland een vergunningenstelsel invoerde. Precies dat probleem speelde in meerdere Europese landen. Denemarken liberaliseerde online casino en sportweddenschappen op 1 januari 2012. Volgens de Deense kansspelautoriteit liep vóór die hervorming nog geen 40 procent van het online gokgeld via aanbieders die onder de Deense regels vielen. Eind 2012 was dat bijna 69 procent. Voor 2024 werd de kanalisatie op 91,5 procent geschat.
Zweden voerde in 2019 een vergunningenstelsel in nadat een groot deel van de online markt al buiten het nationale toezicht plaatsvond. De Zweedse toezichthouder schat dat vóór de hervorming minder dan de helft van het concurrerende online aanbod gekanaliseerd was. Voor 2025 komt de schatting uit op 84 procent van het gokgeld en 94 procent van de spelers.
Finland gaat vanaf 1 juli 2027 dezelfde kant op. Het staatsmonopolie van Veikkaus op onder meer online casino en sportweddenschappen wordt gedeeltelijk vervangen door een vergunningenstelsel. De Finse regering noemt het verbeteren van de kanalisatie expliciet als doel van die hervorming. Dat zijn geen voorbeelden van landen die bewezen hebben dat een open markt altijd beter is. Het zijn wel drie voorbeelden van landen die hun systeem hervormden omdat bestaand online gokken onvoldoende binnen nationaal toezicht bleef.
Frankrijk verbiedt online casino’s en heeft toch miljoenen illegale spelers
Frankrijk biedt een bruikbare vergelijking met het voorstel om de legalisering terug te draaien. Online casinospellen zoals roulette, blackjack en online speelautomaten mogen daar niet legaal worden aangeboden. De Franse toezichthouder Autorité Nationale des Jeux liet in 2023 onderzoek doen naar het illegale online aanbod. Naar schatting gebruikten ongeveer drie miljoen mensen minimaal eenmaal per maand een illegale goksite. De illegale markt genereerde volgens het onderzoek tussen €748 miljoen en €1,5 miljard aan brutospelresultaat.
Het risico concentreerde zich bovendien sterk bij kwetsbare spelers. Naar schatting 79 procent van het brutospelresultaat uit het illegale aanbod kwam van spelers met risicovol speelgedrag. Eén op de twee gebruikers wist volgens het onderzoek niet eens dat de gebruikte website illegaal was.
Frankrijk bewijst niet dat een legale online casinomarkt alle problemen oplost. Het laat wel zien dat online casinospellen niet verdwijnen wanneer de nationale wet ze verbiedt. De vraag verschuift dan naar hoeveel spelers buitenlandse aanbieders weten te vinden en welke bescherming daar nog overblijft.
Minder vergunningen is nog geen bewezen vorm van spelersbescherming
OCA oordeel: onbewezen
Van den Brink wil ook het aantal Nederlandse vergunningen voor online kansspelen beperken. Nederland kan nu al vergunningaanvragen weigeren, aanvullende voorwaarden stellen en vergunningen intrekken wanneer daarvoor voldoende grond bestaat. Een absoluut maximum aan vergunninghouders gaat verder. Ook een aanbieder die aan alle wettelijke voorwaarden voldoet, kan dan worden geweerd. Of zo’n plafond daadwerkelijk tot minder gokschade leidt, staat nog niet vast. Het kabinet laat juist onderzoeken wat de gevolgen van een beperking van het aantal vergunningen zouden zijn.
De buitenlandse voorbeelden wijzen evenmin op een eenvoudige relatie tussen minder aanbieders en betere bescherming. Denemarken, Zweden en Finland hebben hun systemen juist ingericht of hervormd om bestaand online gokken bij vergunninghouders onder nationaal toezicht te krijgen.
De Nederlandse situatie maakt die afweging extra relevant. Volgens de Monitoringsrapportage online kansspelen voorjaar 2026 van de Kansspelautoriteit speelt 91 procent van de Nederlandse online spelers uitsluitend bij legale aanbieders. Het grootste deel van de spelers zit dus nog binnen het gereguleerde stelsel. Gemeten in geld is het beeld veel minder gunstig. OCA volgt die ontwikkeling onder meer in het dossier over het jaarverslag van de Kansspelautoriteit over 2025. Een kleiner aantal spelers buiten het legale stelsel kan daar gemiddeld veel hogere bedragen verliezen.
Een volledig reclameverbod is nu de oplossing
OCA oordeel: risico voor de kanalisatie is reëel.
In het debat werd opnieuw gepleit voor een totaalverbod op gokreclame. Dat reclame gokgedrag kan stimuleren is goed onderbouwd. De lastiger beleidsvraag is of ook de laatste zichtbaarheid moet verdwijnen voor iemand die zelf al actief op zoek is naar een online casino. Van Bruggen wees tijdens haar beantwoording precies op dat onderscheid. Consumenten weten volgens haar niet altijd of zij op een legale of illegale website spelen. Het vergunde aanbod moet daarom herkenbaar blijven voor iemand die zelf naar online gokken zoekt.
België maakte bij de invoering van zeer strenge reclameregels vanaf 2023 een vergelijkbare afweging. De Belgische overheid erkende dat totale onzichtbaarheid ook kan bemoeilijken dat spelers bij een vergunninghouder terechtkomen. Beperkte zichtbaarheid bleef daarom mogelijk.
Dat is geen argument voor onbeperkte casinoreclame. Reclame die nieuwe spelers probeert te bereiken is iets anders dan vindbaarheid voor iemand die al naar een goksite zoekt. OCA behandelde dat onderscheid eerder uitgebreid in de analyse van een mogelijk totaalverbod op reclame voor online casino’s.
Italië en Spanje bewijzen iets anders
Italië heeft sinds het zogenoemde Dignity Decree zeer vergaande beperkingen op gokreclame. Er zijn aanwijzingen en stevige branchekritiek over de omvang van het illegale aanbod, maar daarmee is nog niet aangetoond dat het reclameverbod die illegaliteit heeft veroorzaakt. Italië kan daarom niet eerlijk worden gepresenteerd als bewezen voorbeeld van een reclameverbod dat wegens averechts effect is teruggedraaid.
Spanje is evenmin zo’n voorbeeld. Het Spaanse Hooggerechtshof vernietigde in april 2024 verschillende onderdelen van de reclameregels omdat voor een aantal beperkingen onvoldoende wettelijke grondslag bestond. Andere beperkingen bleven overeind. Dat is een juridische vernietiging, niet een beleidsmatige terugdraaiing omdat was bewezen dat het reclamebeleid de illegale markt vergrootte.
21 jaar kan beschermen maar ook spelers buiten het toezicht duwen
OCA oordeel: beschermingsdoel kan werken, uitwijkrisico groot.
Het CDA en de SGP vroegen waarom de minimumleeftijd voor bepaalde risicovollere kansspelen niet naar 21 jaar gaat. Van Bruggen gaf tijdens haar beantwoording dezelfde reden die het kabinet eerder aan de Kamer stuurde: eerst moet beter duidelijk zijn hoeveel jongvolwassenen daadwerkelijk stoppen en hoeveel naar illegale aanbieders uitwijken.
Uit onderzoek onder online spelers jonger dan 21 jaar bleek dat 15 procent bij een verbod naar andere mogelijkheden zou zoeken om te blijven gokken. Nog eens 19 procent weet niet wat hij of zij zou doen. Dat is geen bewijs dat al deze spelers naar illegale casino’s zullen gaan. Het is wel een groot genoeg onzeker gebied om de maatregel niet automatisch als risicoloos te behandelen.
België verhoogde in september 2024 voor een groot deel van het kansspelaanbod de minimumleeftijd naar 21 jaar. Eerste gegevens tonen dat ook daarna 18 tot en met 20 jarigen blijven gokken. Uit die cijfers kan nog geen causaal effect op illegaal gebruik worden afgeleid. Ze laten alleen zien dat een wettelijke leeftijdsgrens online toegang niet volledig afsluit.
Nederland kent hetzelfde verschijnsel al bij minderjarigen. Wie jonger dan 18 jaar is, kan niet legaal bij een Nederlandse vergunninghouder spelen. Toch blijkt uit onderzoek dat minderjarigen online gokken. Een hogere grens beschermt daarom alleen optimaal wanneer uitgesloten spelers niet eenvoudig kunnen doorstromen naar een casino zonder Nederlandse vergunning en zonder Cruks.
één overkoepelende speellimiet
OCA oordeel: obewezen als betere vorm van bescherming.
Nederland werkt aan een centraal systeem waarin stortingslimieten over verschillende vergunninghouders heen kunnen worden gecontroleerd. De logica is eenvoudig: een speler die zijn grens bij aanbieder A bereikt, moet niet onmiddellijk met een nieuwe volledige limiet bij aanbieder B kunnen doorgaan.
Juist voor dit voorstel levert België een relevant precedent. De Belgische Kansspelcommissie onderzocht het overkoepelende karakter van een speellimiet en kwam tot een opvallend kritisch oordeel. Volgens de commissie wogen de voordelen niet op tegen de nadelen, werd het uiteindelijke beschermingsdoel onvoldoende bereikt en kon een overkoepelende limiet zelfs contraproductieve effecten hebben.
De Kansspelcommissie adviseerde daarom het overkoepelende karakter af te schaffen en de limiet weer per website toe te passen. Daar stond wel een pakket aan andere beschermingsmaatregelen tegenover, waaronder een lagere standaardlimiet en aanvullende controles. Het Belgische advies is dus geen afwijzing van stortingslimieten. Het is een veel specifiekere waarschuwing: één financiële grens over meerdere websites heen is niet vanzelf de meest effectieve bescherming.
Duitsland gebruikt al centrale limieten
Duitsland heeft met LUGAS al een aanbieder overstijgend controlesysteem. Voor spelers geldt in beginsel een gezamenlijke maandelijkse stortingslimiet van €1.000 bij de aangesloten vergunde aanbieders. Onder voorwaarden kan die limiet worden verhoogd. Ook in Duitsland wordt bij de toepassing rekening gehouden met illegale uitwijk. De gedachte is dat een beschermingsmaatregel zijn doel voorbij kan schieten wanneer spelers daardoor verdergaan bij websites waarop geen Duitse beschermingsregels gelden.
Een studie die de Duitse toezichthouder in maart 2026 publiceerde, schatte dat in 2024 22,97 procent van het online marktvolume buiten de gereguleerde markt viel. De geschatte kanalisatie kwam daarmee uit op 77,03 procent.
Die cijfers bewijzen niet dat LUGAS de illegale markt veroorzaakt. Ze bewijzen ook niet dat centrale limieten niet werken. Duitsland laat vooral zien dat een centraal controlesysteem naast een omvangrijke illegale markt kan bestaan en dat kanalisatie dus onderdeel van het ontwerp moet blijven.
Kanalisatie is geen doel op zichzelf
Van Bruggen merkte tijdens het debat terecht op dat kanalisatie geen zelfstandig beleidsdoel is. Nederland hoeft niet zoveel mogelijk gokken naar vergunninghouders te leiden om vervolgens tevreden naar een hoog percentage te kijken.
Kanalisatie heeft een praktische functie. Cruks, leeftijdscontrole, zorgplicht, financiële limieten en toezicht van de Kansspelautoriteit kunnen alleen worden toegepast op spelers die bij een Nederlandse vergunninghouder blijven. Een speler die dankzij een maatregel minder gokt of stopt, is vanuit spelersbescherming winst. Een speler die exact hetzelfde gedrag verplaatst naar een illegale website niet.
Daar zit momenteel de moeilijkste Nederlandse tegenstelling. Volgens de Ksa speelt 91 procent van de online spelers uitsluitend bij legale aanbieders. Gemeten in brutospelresultaat komt een veel groter deel van het geld buiten de legale markt terecht. De illegale spelersgroep is relatief beperkt, maar lijkt gemiddeld veel hogere verliezen te veroorzaken.
Poker is juridisch nog steeds een kansspel
OCA oordeel: Onjuist
Forum voor Democratie zette tijdens het debat vraagtekens bij de kwalificatie van poker als kansspel. Vaardigheid speelt bij poker onmiskenbaar een rol, vooral wanneer resultaten over langere perioden worden bekeken. Juridisch maakt dat poker in Nederland niet automatisch tot een behendigheidsspel.
Nederlandse rechters hebben vastgesteld dat onder meer Texas Hold’em onder de Wet op de kansspelen valt. De onzekere kaartverdeling blijft een factor waarop een speler geen overwegende invloed heeft. Van Bruggen bevestigde tijdens haar beantwoording dezelfde juridische lijn. De politiek kan besluiten poker anders te reguleren. Dat is een beleidskeuze. De bewering dat poker binnen het huidige Nederlandse recht geen kansspel is, klopt niet.
Een hogere boete moet ook kunnen worden geïnd
OCA oordeel: alleen een hoger bedrag lost de handhaving niet op.
Ook hogere boetes voor illegale casino’s kwamen in het debat aan bod. De hoogte van een sanctie kan relevant zijn voor de afschrikwekkende werking, maar alleen wanneer de toezichthouder de boete daadwerkelijk kan innen. Bij buitenlandse aanbieders is dat nu juist een probleem. Illegale casino’s kunnen werken via ondernemingen in verschillende landen, buitenlandse betaalstromen en wisselende domeinnamen. Van Bruggen bevestigde tijdens het debat dat het innen van boetes moeilijk is.
De Ksa beschreef hetzelfde probleem eerder. OCA constateerde in het jaarverslag over 2025 dat miljoenen euro’s aan sancties weinig praktisch effect hebben wanneer buitenlandse aanbieders betaling ontwijken. Daarom richt de aanpak zich steeds vaker ook op de infrastructuur rondom illegale casino’s: domeinen, advertenties, hosting en betaaldiensten. Ook dat blijkt juridisch en technisch ingewikkeld. Buitenlandse sites kunnen niet simpelweg met één Nederlands bestuursbesluit van internet worden verwijderd.
Deze afweging keerde tijdens het debat steeds terug
Het Commissiedebat levert geen bewijs dat strengere kansspelregels verkeerd zijn. Jongvolwassenen verdienen extra bescherming, reclame kan gokgedrag stimuleren, financiële grenzen kunnen probleemgedrag afremmen en de aanpak van illegale aanbieders moet effectiever.
De buitenlandse ervaringen geven wel reden om ieder voorstel ook buiten de vergunde markt te beoordelen. Denemarken, Zweden en Finland gebruikten of gebruiken vergunningen juist om meer bestaand online gokken onder nationaal toezicht te brengen. Frankrijk houdt online casino’s verboden maar kent toch miljoenen gebruikers van illegaal aanbod. België behield enige legale zichtbaarheid bij zeer strenge reclameregels en adviseerde later tegen het overkoepelende karakter van één financiële limiet. Duitsland combineert centrale controles met expliciete aandacht voor illegale uitwijk.
Van Bruggen kwam tijdens haar eigen beantwoording meerdere keren bij hetzelfde spanningsveld uit. Extra bescherming binnen de legale markt kan zinvol zijn. Die bescherming is weg zodra de speler naar een aanbieder verhuist waarop de Nederlandse regels niet van toepassing zijn.
Gepubliceerd op .