Reclameverbod voor online casino’s? Politiek, doe eens normaal!

In het Haagse wordt inmiddels gesproken over een totaalverbod op reclame voor online kansspelen. Een reclameverbod voor online casino’s dus (ook gerichte), waardoor zij letterlijk geen kant meer uit kunnen om bij potentiële spelers op de radar te komen. In een branche waar vergunde aanbieders het elk jaar zwaarder krijgen, de kanalisatie alsmaar daalt en de illegale sector nu al groter is dan de legale, zou dat de absolute doodsteek zijn.

Het politieke debat over een mogelijk totaalverbod op online casinoreclame is niet nieuw. Al sinds de legalisering van online gokken eind 2021 suddert die discussie voort, en zijn de mogelijkheden van vergunde online casino’s om zichzelf vindbaar en kenbaar te maken aan het publiek steeds verder ingeperkt. Vooral Christelijke partijen – zoals het CDA en de ChristenUnie – met Mirjam Bikker als vandaaldrager, staan zeer kritisch tegenover gokken en verbieden het liefst alles. Maar ook partijen aan de andere kant van het spectrum, zoals de SP, hebben al meermaals laten weten voor een totaalverbod te zijn. De laatste zet in deze kruistocht tegen de legale gokindustrie is dus een totaal reclameverbod.

De intentie daarachter is telkens hetzelfde en begrijpelijk: consumentenbescherming. Minder (of geen) reclame zou leiden tot minder gokkers, dus minder gokschade, en minder normalisering van gokken. Een reclameverbod voor online casino’s klinkt daarmee beschermend, maar: in de praktijk verzwakt zo’n verbod juist de legale markt, en helpt het de illegale aanbieders (die nul al 51% van de Nderlandse gokomzet toucheren). Waarom dat zo is, hoe het precies werkt en welke schade we nu in de kansspelsector al zien van alle strenge reclameregels die de afgelopen jaren zijn ingevoerd, lees je in dit artikel.

Kanalisatie: een korte introductie

Toen Nederland online gokken eind 2021 legaliseerde, was het het laatste EU-land dat dat deed. Dat elk EU-land een legale online casinobranche heeft, is niet zo gek: mensen willen gokken, en als dat niet legaal kan, doen ze het bij illegale, buitenlandse casino’s.

Dat is echter niet wenselijk. Die illegale casino’s willen namelijk maar één ding, en dat is mensen zoveel mogelijk geld afhandig maken. Binnen een legale markt kun je vergunde aanbieders regels opleggen: een zorgplicht voor spelers, waarmee gokverslaving en -schade kan worden voorkomen. Je kunt bovendien kansspelbelasting heffen én je hebt zicht op het gokgedrag in de samenleving. Legale casino’s werken daarnaast met Cruks, waardoor mensen met een speelstop ook daadwerkelijk buiten de deur gehouden kunnen worden, zodat hun problemen niet verergeren. Een legale online kansspelmarkt is daarom een positief iets: niet voor niets heeft letterlijk elk EU-land er één.

Maar zo’n legale markt heeft alleen zin als die ook duidelijk groter is dan de illegale markt. Het aandeel van de legale aanbieders ten opzichte van de gehele markt (inclusief illegale sector) wordt de kanalisatie genoemd. Het gewenste kanalisatiecijfer in Nederland is 90 procent. Dat houdt in: 9 op de 10 mensen die online gokt, moet dat uitsluitend bij legale aanbieders doen.

Nederland heeft een kanalisatieprobleem

Het actuele kanalisatiecijfer in Nederland bungelt inderdaad zo rond de 90 procent. Niets aan de hand, zou je zeggen. Maar er is een addertje onder het gras, of eigenlijk: een flinke, vette adder. Je kunt de kanalisatie namelijk op twee manieren meten: langs de spelers, of langs de omzet.

De Kansspelautoriteit meet langs de spelers. Dat betekent dat iemand die een paar keer per maand wat geld inzet op voetbalwedstrijden, net zo zwaar meetelt als iemand die dagelijks honderden euro’s vergokt in buitenlandse illegale casino’s. Dat terwijl die tweede speler gevoelsmatig veel zwaarder zou moeten meetellen.

Je kunt de kanalisatie daarom ook meten langs de omzet: hoeveel geld gaat er in beide sectoren, legaal en illegaal, om? Als we dan de Ksa-cijfers over 2025 erbij pakken, ontstaat een verontrustend beeld:

• De kanalisatie in omzet daalde naar 49 procent.
• Er gaat daarmee meer geld om in het illegale circuit dan bij vergunninghouders.
• De illegale markt groeit bovendien.
• De legale markt groeit niet en gaat in 2026 waarschijnlijk krimpen.

Ondanks dat Nederland schermt met een (op papier) hoog kanalisatiecijfer van ruim 90 procent, hebben we in feite dus een kanalisatieprobleem. De illegale markt is eenvoudigweg groter dan de legale. En in die illegale markt is geen zicht op spelers en gokgedrag, wordt geen belasting betaald, ontstaat verreweg de meeste gokschade en zakken mensen steeds verder weg in hun gokverslaving zonder dat er iemand ingrijpt.

Kortom: de legale markt is in ons land niet langer dominant, en dat is zéér problematisch.

PDF:infosheet gevolgen reclameverbod voor online gokken in Nederland

Reclameverbod voor online casino’s helpt de illegale markt

Zoals in iedere branche geldt, hebben ook online casino’s advertenties en andere vormen van reclame nodig om bekendheid te vergaren onder het publiek. Als je niet weet wat de legale casino’s zijn waar je als speler veilig kunt spelen, is de kans immers groter dat je bij een malafide, illegaal casino uitkomt. Toch zijn er, zoals gezegd, steeds meer politici voor een reclameverbod voor online casino’s. De redenering luidt: als er geen gokreclames zijn, gaan er minder mensen gokken en ontstaat er minder gokschade. Dat is een mooie gedachte, maar wel een naïeve.

Zo’n totaalverbod op reclame raakt namelijk overwegend, en waarschijnlijk zelfs uitsluitend, de legale, bonafide casino’s. Zij hebben een vergunning en kunnen die verliezen als ze zich niet aan de wet houden. Ze zullen zich dus aan die nieuwe regels houden, als ze er komen. Dat betekent dat ze geen reclame meer zouden mogen maken, geen bekendheid meer kunnen opbouwen en zich niet kunnen presenteren aan het publiek.

In theorie geldt dat reclameverbod ook voor illegale partijen. Maar die zullen zich er uiteraard niet aan houden, zoals ze zich nu ook al niet aan de in ons land geldende wetgeving rond online kansspelen houden. De Kansspelautoriteit legt onophoudelijk boetes en lasten onder dwangsom op aan illegale, buitenlandse casino’s, maar ze hebben er een broertje dood aan. Ze betalen geen boetes, stoppen hun activiteiten niet en gaan gewoon lekker door. En dan houdt het op: want de Ksa kan niet daadwerkelijk ingrijpen bij een illegaal casino dat in Indonesië of Costa Rica is gevestigd.

Het resultaat van een reclameverbod zal dan ook zijn: geen reclames meer van legale casino’s, en alleen nog maar online advertenties, gesponsorde posts en andere promoties voor illegale tenten. De Ksa zal erop handhaven, zal boetes uitschrijven, maar daar gebeurt vervolgens niets mee.

Zoekgedrag verdwijnt niet: kansspelmarkt is zoekmarkt

Over de online kansspelmarkt wordt vaak gezegd: het is een zoekmarkt. Dat geldt overigens voor bijna alle digitale producten. Online gokken is – zoals het woord ‘online’ al zegt – uiteraard een digitaal product. En dus zoeken mensen online naar een online casino.

Een totaalverbod op reclame zal dus wel degelijk gokreclames op radio, televisie en billboards langs de weg voorkomen. Je zult Circus Casino en Jack’s Online niet meer in bushokjes zien hangen en je ziet 711 Casino niet meer op het shirt van voetbalclubs. (Dat zie je nu trouwens al niet meer, want sinds 2025 geldt er een sponsorverbod – één van die vele strenge regels die ervoor zorgden dat de kanalisatie afgelopen jaar onder de 50 procent zakte.)

Maar adverteren voor online casino’s wil je nu juist online kunnen doen: daar waar spelers zoeken naar het voor hen ideale online casino. Daar zien we nu een aantal bewegingen tegelijkertijd, die allemaal in het voordeel van illegale online casino’s zijn:

• Parasite SEO-technieken: illegale casino’s kopen oude domeinen met veel autoriteit op en gooien dit vol met illegale casinospam, waarmee ze snel hoog ranken in Google.
• Geïnjecteerde SEO-content: illegale casino’s injecteren casinospam op nietsvermoedende, bonafide sites.
• SEO-content vanuit het illegale circuit, getarget op zoektermen als “beste online casino” en “nieuw casino Nederland”.
• Meta staat vol met ads voor illgaal aanbod, maar doet niets
• Samenwerkingen van illegale partijen met buitenlandse casino streamers en influencers, om via een omweg de Nederlandse consument te bereiken.
• De goksectie van Trustpilot is voor 95% gevuld met profielen van illegale casino’s gericht op Nederlands espelers

Illegale online casino’s springen bij reclameverbod in informatievacuüm

Zoals gezegd is het legale online casino’s de afgelopen jaren al telkens wat lastiger gemaakt om zichzelf te promoten. Zo is er inmiddels een verbod op ongerichte reclame, een rolmodellenverbod en het al genoemde sponsorverbod. Al die ingrepen hebben ertoe geleid dat er 23 procent méér zoekvolume richting illegale goksites is verdwenen dan voordat al die regels van kracht werden.

Bedenk: deze regels werden ingevoerd om consumenten te beschermen. Maar het effect is: steeds meer consumenten komen uit bij illegale casino’s zonder consumentenbescherming. Onthoud dit, we komen er straks nog op terug. Je kunt reclames wel verbieden, maar de informatievraag zal blijven bestaan. Wie morgen reclames voor online casino’s verbiedt, zal niet ineens het zoekvolume naar “beste online casino” zien verdampen. De zoekvraag blijft bestaan, maar legale, vergunde aanbieders mogen er niks meer mee. Ze mogen geen Google-advertenties of gesponsorde posts op Facebook of Instagram meer inkopen om die vraag te beantwoorden.

Met als gevolg: er ontstaat een informatievacuüm. Dat is interessant voor illegale partijen, want zij kunnen eenvoudig van zo’n vacuüm gebruikmaken om meer spelers naar hun platforms te leiden. Ze kopen advertenties in, zetten reclames op sociale media, en als ze daarvoor een boete krijgen, betalen ze die gewoon niet. De slotsom van deze beweging is dat alle legale informatie langzaam van het web verdwijnt, en alleen de illegale informatie overblijft. Dat houdt in: geen verwijzingen naar Cruks, geen waarschuwingen en geen invulling van de zorgplicht.

De gehele zoekvraag bij consumenten wordt dan op den duur door illegale, buitenlandse partijen beantwoord. Je moet het maar willen.

Positieve rol van affiliates

Nu zeggen veel politici die voor een reclameverbod voor online casino’s zijn: die casino’s hebben gewoon nog een vindbare website. Dus de consument die op zoek is naar een legaal casino, kan dat gewoon vinden.

Goed om in dat kader te beseffen is dat online zichtbaarheid maar voor een heel klein deel ontstaat door de eigen website van een online casino. Casino’s vergaren bekendheid doordat ze in andere media reclame kunnen maken, maar ook doordat affiliate marketingpartijen over ze schrijven. Websites als deze beoordelen online casino’s, de spellen die je er kunt spelen en de casino bonussen die ze hanteren. Om spelers te informeren, maar ook om deze casino’s online zichtbaar en vindbaar te maken en houden.

Maar met een reclameverbod mogen ook deze affiliates hun werk niet meer doen. We mogen de nieuwe bonussen van online casino’s niet onder de aandacht brengen via onze social mediakanalen, want dat komt neer op reclame. En we mogen de nieuwe spellen niet onder de aandacht brengen, want: ook dat komt neer op reclame. Een reclameverbod betekent dus niet alleen dat er wat banners, Google-advertenties en Facebook-promoties verdwijnen. Het betekent dat een heel ecosysteem wordt vernietigd. Een ecosysteem dat er juist is om de legale sector zichtbaar te hebben voor consumenten die toch willen gokken, om te voorkomen dat ze bij een gevaarlijk buitenlands casino terechtkomen, en uiteindelijk in de verslavingszorg!

Handhaving lost illegale casinopromotie niet op

Bij voorstanders van het reclameverbod voor online casino’s leeft nogal eens de illusie dat de Ksa daar ook bij illegale partijen goed op kan handhaven. Reclames voor illegale casino’s zouden ook moeten worden aangepakt, vinden zij.

Dat vindt natuurlijk iedereen: illegale aanbieders wil je niet gepromoot hebben, in welke sector dan ook. Maar handhaving door de Ksa kent grenzen, en die bereiken we helaas al vrij snel. Zoals gezegd trekken illegale, buitenlandse jongens zich in de praktijk niets aan van boetes, dwangsommen en waarschuwing van een Nederlandse toezichthouder. Ze betalen niet, reageren nergens op, en wordt het ze te heet onder de voeten, dan heffen ze hun bedrijf op en starten ze een dag later een nieuwe.

De Ksa zal nooit in staat zijn om realtime alle illegale gokreclame vanuit het buitenland te verwijderen. Samenwerken met bedrijven als Meta en Google klinkt dan leuk, maar is ook al jarenlang geen oplossing. Een advertentie voor een illegaal casino offline krijgen duurt lang, en in de tussentijd bouwt de schade zich op. En voor elke advertentie die je uiteindelijk offline krijgt, gaan er tien nieuwe de lucht in.

Bovendien: de meeste illegale online casino’s maken reclame middels sluwe SEO-technieken, waar ook Google niet zomaar op kan ingrijpen. Je kunt alles willen verbieden en overal op willen ingrijpen, maar zolang het geld oplevert, zal de illegale sector reclames en promoties blijven afvuren en loop je continu achter de feiten aan.

Legale partijen krijg je wel in het gareel; je dreigt met het intrekken van een vergunning en ze zullen in de pas lopen. Maar de illegale jongens krijg je met extra wetgeving niet onder de duim. Van partijen die zich van de wet- en regelgeving niets aantrekken, win je niet met strengere wet- en regelgeving.

Europese voorbeelden: reclameverbod werkt altijd averechts

Tot nu toe veel theorie en scenario’s, maar wat zegt de praktijk? Zijn er voorbeelden van landen die een totaal reclameverbod voor online casino’s afkondigden, en wat gebeurde daar? We analyseren vier grote, met Nederland vergelijkbare markten in Europa: Italië, Spanje, Zweden en het VK.

Italië: zwarte markt groeide na reclameverbod

In 2018 besloot de Italiaanse overheid een totaalverbod op online kansspelreclame in te voeren: de Decreto Dignità. Het was een poging het aantal gokverslavingen terug te dringen.

Na verloop van tijd bleek echter dat de vraag naar online gokken niet minder werd, maar dat de informatievoorziening erover verschoof naar meer schimmige kanalen, zoals Telegram en TikTok. Ramingen door de toezichthouder lieten in de jaren nadat de Decreto Dignità van kracht werd zien dat de illegale sector hierdoor sterk groeide, omdat de legale merken volledig uit het digitale straatbeeld waren verdwenen. Het reclameverbod creëerde geen reclamevrije markt, maar een markt waarin illegale partijen vrije doortocht kregen.

Spanje: gokschade groeide na reclameverbod

In 2020 voerde Spanje strengere regels, waaronder een set aan beperkingen rondom reclame-uitingen, door in de kansspelsector via Royal Decree 958/2020. Men wilde het aantal Spanjaarden dat veel geld verloor in online casino’s ermee terugdringen.

In eerste instantie leek dat goed te gaan: het aantal nieuwe gokkers daalde. Maar na iets meer dan een jaar bleek dat minder legale activiteit niet minder totale activiteit betekende: de illegale markt was in korte tijd sterk gegroeid naar 231 miljoen euro omzet, een record. Opvallend was dat vooral veel spelers die voorheen in legale casino’s gokten, nu waren overgestapt naar illegale casino’s. Een belangrijk deel van hen was daar high-intensity gambler geworden: een zware gokker die veel geld verliest. De strengere regels bereikten uiteindelijk een averechts effect: meer Spanjaarden die veel geld verspeelden in online casino’s, alleen nu in het illegale circuit.

Zweden: illegaal casinobezoek verdubbelde na aanscherping regels

Zweden kampte enkele jaren geleden al langere tijd met een kanalisatiegraad van zo’n 85 procent (gemeten langs de spelers), wat iets onder het target van 90 procent lag. De beleidsmakers achtten dit echter geen groot probleem, en verhoogden de kansspelbelasting om meer overheidsinkomsten te genereren. Ook kwamen er strengere regels voor kansspelaanbieders; ze mochten voortaan minder bonussen voeren en de marketingopties werden beperkt. Dit om de toegenomen kosten door extra belastingen te compenseren: omdat de nieuwe regels voor iedereen gingen gelden, zo luidde de redenering, werd het speelveld weer gelijk, maar met minder kosten.

Binnen een jaar verdubbelde het illegale casinobezoek van zo’n 500.000 naar een miljoen stuks. Twee keer zoveel Zweden stapten in reactie op de aanscherping van de regels, al dan niet bewust, over naar een illegale aanbieder. Met een redelijk vergelijkbaar kanalisatiecijfer in Nederland als destijds in Zweden valt ook in ons land zo’n schokgolf te verwachten bij soortgelijke ingrepen.

Verenigd Koninkrijk: illegale markt niet onder controle ondanks scherpe handhaving

De Britse Gambling Commission wordt overal ter wereld vaak aangehaald als hét voorbeeld van een toezichthouder in de kansspelsector. Geen enkele toezichthouder ter wereld is zó actief als de Gambling Commission, met recordaantallen boetes, waarschuwingen en andere interventies, ook vooral gericht op illegale aanbieders. Per jaar verwijdert de toezichthouder bijna een half miljoen verwijzingen naar illegale online casino’s en dagelijks is het bezig met die casino’s offline te krijgen.

Maar eind 2025 gaf zelfs de Gambling Commission toe dat het de illegale markt niet volledig “onder controle” kreeg. Het kreeg illegale sites niet volledig verwijderd en de markt was nog altijd niet “schoon”, zoals men het noemde. Conclusie: je kunt iets verbieden, maar je moet het ook kunnen handhaven – en als dat niet goed kan, moet je slimmer zijn.

 

 

Gevolgen van totaalverbod: meer illegale assets

Wat zouden nu de concrete gevolgen zijn als er toch, tegen alle adviezen van experts en branchepartijen in, een reclameverbod zou komen?

Ten eerste verdwijnt dan een groot deel van het legale ecosysteem, inclusief informatieve content voor spelers die aan de online zoekvraag beantwoordt. Legale affiliates zullen ermee stoppen omdat hun verdienmodel ophoudt. Wat resteert, is informatie uit de illegale hoek: zonder Cruks-waarschuwing, zonder zorgplicht en zonder bescherming.

Domeinen, backlinks, SEO-trucs en andere sluwigheden van de illegale markt verdwijnen niet. De illegale sector zal zich niet netjes aan het Nederlandse reclameverbod houden. Sterker nog: ze zullen zien dat er een informatievacuüm ontstaat doordat legale partijen zich wél aan de wet houden, en ze zullen in dat gat duiken. Zo leidt een reclameverbod via een omweg uiteindelijk tot meer reclames en advertenties, maar dan vanuit de zwarte markt. Daarmee wordt de Nederlandse markt juist interessanter voor illegale casino’s. Je hebt er immers geen last meer van legale partijen die óók adverteren en aan promotie doen. Je hebt er vrije doortocht en er wordt je geen strobreed in de weg gelegd. Het paradoxale resultaat van een reclameverbod voor online casino’s: er zullen meer illegale online casino’s komen.

Conclusie: reclameverbod is ondermijning van legale markt

Online gokken is in Nederland legaal. Een vergund bedrijf mag een online casino openen en er kansspelen aanbieden. Maar vervolgens krijgt zo’n bedrijf straks te maken met een reclameverbod, waardoor hij er geen ruchtbaarheid aan mag geven. Elke ondernemer snapt: als je niet aan marketing mag doen, houdt de klandizie snel op. Zeker als je buurman, die geen vergunning heeft maar gewoon z’n gang gaat, wél reclame maakt.

Een reclameverbod is dan ook een ondermijning van de legale Nederlandse kansspelmarkt. Het helpt de illegale sector, creëert een nóg schever verdeeld speelveld en zal de doodsteek voor diverse legale, goedwillende online casino’s in Nederland betekenen. Een opmars van illegale partijen is te verwachten, inclusief een online ecosysteem dat bomvol malafide informatie vanuit de zwarte markt zal staan.

Met een reclameverbod stop je niet ineens alle gokreclames, je zorgt er niet voor dat mensen stoppen met zoeken naar online casino’s en je krijgt er de kanalisatie ook zeker niet mee omhoog. Wat je wel bereikt, is dat het voortaan alleen nog de illegale jongens zijn die van de gehele online infrastructuur gebruik kunnen maken. Tel uit je winst.

Consumentenbescherming is een groot goed. Daarom zetten legale online casino’s zich daar ook dagelijks voor in, met bijvoorbeeld speellimieten en samenwerkingen met Cruks. Dat hoef je aan de illegale markt niet te vragen. Ieder beleid dat zich zegt te baseren op consumentenbescherming, zou dan ook gericht moeten zijn op het helpen van die legale partijen in de strijd tegen de illegale sector. Als het effect van je wetgeving is dat steeds meer spelers uitkomen bij illegale casino’s zonder consumentenbescherming, doe je niet aan consumentenbescherming.

Ondanks dit alles toch nog voorstander van een reclameverbod? Politiek Den Haag, doe eens normaal!