Nederlandse Loterij klaagt illegale goksite Qbet aan, maar heeft dat zin?

De Nederlandse Loterij start een rechtszaak tegen Qbet, een goksite die zonder vergunning actief is in Nederland. Die site moet, als het aan de Nederlandse Loterij ligt, op zwart en ontoegankelijk blijven voor Nederlanders. Maar heeft deze stap wel kans van slagen, gezien de vruchteloosheid van eerdere pogingen van onder meer de Kansspelautoriteit om aanbieders als Qbet de pas af te snijden? Het lijkt op het eerste gezicht vreemd dat Nederlandse Loterij een rechtszaak start met het oog op het offline krijgen van een illegale goksite als Qbet. Nederlandse Loterij is immers geen toezichthouder, maar is zelf een aanbieder van kansspelen in Nederland. Het is de Kansspelautoriteit (Ksa) die toezicht kan en moet houden, en illegale aanbieders als Qbet boetes kan opleggen als zij de wet overtreden.

Toch is het Nederlandse Loterij die zich nu tot de rechter wendt in de strijd tegen illegale online casino’s, en dat is niet voor het eerst. In 2025 sleepte de aanbieder ook al het bedrijf achter Lalabet voor de rechter. Dat casino wijzigde ondertussen zijn naam in ChaChaBet. Waarom spant Nederlandse Loterij deze zaken eigenlijk aan, als het de Ksa is die de toezichthouder in de sector zou moeten zijn?

Civiele procedures naast bestuursrechtelijke

In gesprek met BNR geeft Arjan Blok, de CEO van Nederlandse Loterij, antwoord op die vraag. Waar de Ksa alleen bestuursrechtelijk kan optreden – bijvoorbeeld door boetes of andere sancties op te leggen – bewandelt Blok met Nederlandse Loterij nu een andere weg. Dat is de weg van het privaatrecht, oftewel: een civiele procedure. Het gaat dan om een rechtszaak tussen burgers of bedrijven onderling, in dit geval dus tussen Nederlandse Loterij en Qbet.

In de aangespannen zaak tegen Qbet eist Nederlandse Loterij dat de rechter Qbet veroordeelt tot het offline halen van zijn platform. Maar dat is niet het enige, licht Blok toe. “Het privaatrecht biedt ons meer mogelijkheden om dit bedrijf aan te pakken”, zegt de CEO. “We willen informatie van ze hebben. En we willen ook een schadevergoeding. Dat is geen doel op zich, maar wel het haakje om deze zaak te kunnen beginnen.”

Miljoenen aan onbetaalde boetes

Dat Nederlandse Loterij nu deze zaak start tegen Qbet, betekent overigens niet dat de Ksa al die tijd stil heeft gezeten. De Ksa probeert al jaren in actie te komen tegen illegale aanbieders zoals Qbet. Daar slaagt de toezichthouder echter maar zeer mondjesmaat in. Zo kreeg Novatech Solutions, het bedrijf achter Qbet, eerder dit jaar een boete van bijna 25 miljoen euro opgelegd vanwege illegale activiteiten in Nederland.

Die boete is echter nog niet betaald en zal waarschijnlijk ook nooit betaald worden. In reactie op de boete ging Novatech niet over tot betaling, maar hief het zijn bedrijfsactiviteiten in Curaçao – waar het gevestigd was – op en startte het een nieuw bedrijf in Costa Rica. Daar gaat het bedrijf nu onder de naam RegalTech door het leven. Naar die 25 miljoen kan de Ksa dan ook fluiten, zijn experts het eens.

Kansspelautoriteit: papieren tijger?

Het is lang niet voor het eerst dat de Ksa boetes oplegt aan buitenlandse online casino’s die illegaal actief zijn in Nederland, maar die vervolgens niet betaald worden. Sinds 2021, het jaar waarin online gokken werd gelegaliseerd, legde de Ksa in totaal voor meer dan honderd miljoen euro aan boetes op aan buitenlandse bedrijven, maar het grootste deel daarvan is nooit betaald. De Ksa heeft vervolgens niet de middelen om daar echt iets tegen te doen. Bedrijven reageren niet, betalen niet, zijn in hun eigen land niet voor de rechter te dagen en zijn praktisch ongrijpbaar. Ondertussen stampen ze eenvoudigweg een nieuw online casino uit de grond – ChaChaBet kwam in plaats van Lalabet – en gaan de illegale activiteiten door.

Het dringt de vraag op of de Ksa in zijn huidige vorm niet meer is dan een papieren tijger. Want als je op papier wel kunt handhaven, maar in de praktijk illegale aanbieders geen strobreed in de weg kunt leggen, wat is dan de zin van die handhaving? Die vraag lijkt ook bij partijen als Nederlandse Loterij te leven. Het lijkt zelfs één van de redenen te zijn dat ze het heft nu in eigen hand nemen. Met civiele procedures proberen ze illegale aanbieders via een tweede weg in de wielen te rijden. Dat terwijl dat eigenlijk de taak van een toezichthouder als de Ksa zou moeten zijn.

96% van online ads is voor illegaal aanbod

In gesprek met BNR laat Arjan Blok zich kort uit over de huidige stand van zaken rondom de strijd tegen illegaliteit. Hij noemt daarbij enkele cijfers, bijvoorbeeld de 200.000 Nederlanders die regelmatig in illegale online casino’s spelen, een deel van hen nietsvermoedend. Maar ook de 96 procent van de online advertenties die naar illegaal kansspelaanbod leiden. Dit is een rechtstreeks gevolg van de strenge reclameregels waaraan vergunde aanbieders moeten voldoen. Zij mogen online bijna geen reclame maken, met als gevolg dat illegale partijen vrij baan krijgen. Dat uit zich in cijfers zoals gepresenteerd door Blok.

Blok roept dan ook op tot meer samenwerking tussen een toezichthouders als de Ksa, marktpartijen en ketenpartners. Onder die laatste noemer worden partijen als Google en Meta verstaan. Die maken geen deel uit van de goksector, maar spelen wel een rol – dikwijls een dubieuze. Ze staan het toe dat illegale online casino’s advertenties plaatsen en komen niet in actie om bijvoorbeeld malafide gokwebsites uit zoekresultaten te weren.

Een sterke samenwerking tussen partijen als deze en de Ksa zou er al toe kunnen leiden dat illegale aanbieders veel minder goed online zichtbaar zijn. De kans dat spelers dan op een illegale gokwebsite belanden, wordt een stuk kleiner. Maar in plaats daarvan is de Ksa de laatste maanden drukker bezig met het beboeten van vergunninghouders die zich net niet helemaal aan de strenge regels houden, dan dat er eindelijk iets wordt gedaan aan de eindeloze stroom advertenties voor illegale gokwebsites.

‘Het ecosysteem ontmantelen’

In dat licht is de zet van Nederlandse Loterij een volstrekt logische. “We willen het ecosysteem ontmantelen”, besluit Blok tegenover BNR over de aangespannen zaak tegen Qbet. “Er zitten allerlei bedrijven en trustkantoren achter zo’n gokwebsite, en bijvoorbeeld betalingsverkeerbedrijven.” Tijdens de rechtszaak tegen Qbet vordert Blok onder meer informatie over dat achterliggende ecosysteem. “Wie zijn dat dan? Daar willen we ook graag een rechtszaak tegen starten.”

Op de dag dat Nederlandse Loterij de nieuwe zaak tegen Qbet start, dient toevalligerwijs de eerste zitting in de eerder aangespannen zaak tegen Lalabet. Of de werkwijze van Nederlandse Loterij zin heeft en iets toevoegt aan de bestuursrechtelijke weg die de Ksa bewandelt? Dat valt dus waarschijnlijk zeer binnenkort te bezien.