Hoge Raad haalt streep door terugbetaling gokverliezen door illegale online casino’s

De Hoge Raad is met zijn langverwachte uitspraak gekomen over terugbetaling van gokverliezen door illegale casino’s zonder Nederlandse vergunning. De hoogste rechter oordeelt dat een online casino dat zonder vergunning actief was, niet automatisch alle gokverliezen van spelers hoeft terug te betalen. Daarmee lijken veel rechtszaken en massaclaims die de afgelopen jaren zijn aangespannen tegen illegale aanbieders vroegtijdig te stranden.

De uitspraak draait om twee rechtszaken waarin spelers grote bedragen verloren bij online casino’s zonder Nederlandse vergunning. Zij vonden dat de speelovereenkomst ongeldig was, omdat de aanbieders in strijd handelden met de Wet op de kansspelen (Wok). Volgens de spelers moesten hun verliezen daarom worden terugbetaald. In individuele rechtszaken oordeelden veel rechters in het voordeel van spelers, maar de Hoge Raad ziet de kwestie fundamenteel anders, blijkt uit het arrest van vandaag. De gevolgen daarvan zijn dan ook groot.

Lang traject

Op deze site schreven we al eerder over spelers die hun gokverliezen probeerden terug te vorderen bij online casino’s zonder vergunning. Dat was in veel gevallen een lang traject dat jaren duurde. Op het hoogtepunt kwamen er bij advocatenkantoren en claimbureaus honderden claims per dag binnen van spelers die bij illegale casino’s verliezen hadden geleden. Hun standpunt was dat die verliezen het gevolg waren van een overeenkomst die niet rechtsgeldig was, omdat het casino helemaal geen online kansspelen had mogen aanbieden.

Eerder dit jaar leek het er al op dat de Hoge Raad niet in die zienswijze, die nog wel werd onderstreept door de meeste lagere rechtbanken, zou meegaan. De advocaat-generaal van de Hoge Raad schreef in zijn advies – dat niet bindend is, maar dat de Hoge Raad meestal wel volgt – al dat het ontbreken van een kansspelvergunning wat hem betreft niet automatisch leidt tot nietige overeenkomsten. En zonder die nietigheid zouden spelers geen recht op terugbetaling van hun gokverliezen hebben.

Geen automatische nietigheid van de speelovereenkomst

Met het nieuwe arrest blijkt dat de Hoge Raad dus inderdaad niet meegaat in de voorgestelde nietigheid van alle overeenkomsten. Volgens de rechter volgt uit de wet niet dat een overeenkomst automatisch ongeldig is wanneer een online casino zonder vergunning opereert. Ook in de wetsgeschiedenis is volgens de Hoge Raad nergens terug te vinden dat de wetgever dit heeft bedoeld.

Daarnaast wijst de Hoge Raad erop dat Nederland geen volledig verbod op kansspelen kent. De Wet op de kansspelen beschermt wel belangrijke maatschappelijke belangen, maar bevat al eigen sancties voor aanbieders die zonder vergunning actief zijn. Denk daarbij aan boetes en andere bestuursrechtelijke of strafrechtelijke maatregelen.

Claims worden een stuk lastiger

De uitspraak van de Hoge Raad betekent niet dat spelers helemaal geen mogelijkheden meer hebben om een claim in te dienen rondom hun gokverliezen. De Hoge Raad laat nadrukkelijk ruimte voor uitzonderingen. Zo kan een overeenkomst onder bepaalde omstandigheden alsnog worden vernietigd, bijvoorbeeld als sprake is van dwaling. Ook blijft een schadeclaim wegens een onrechtmatige daad in sommige gevallen mogelijk.

Wel legt de uitspraak de lat voor spelers een stuk hoger dan velen hoopten. Waar het ontbreken van een vergunning eerder vaak als belangrijkste argument werd gebruikt, zullen rechters voortaan naar de volledige situatie moeten kijken.

De twee rechtbanken die de vragen aan de Hoge Raad hadden voorgelegd, behandelen de zaken nu verder met deze uitspraak als uitgangspunt. Ook andere rechters zullen deze uitleg van de Hoge Raad moeten volgen bij vergelijkbare zaken.

Wat betekent dit voor spelers?

Voor spelers die gokverliezen wilden claimen, of middenin dat traject zitten, is de uitspraak van de Hoge Raad een belangrijke ontwikkeling. De afgelopen jaren ontstond een groeiende markt van partijen die hielpen bij het terugvorderen van gokverliezen bij illegale online casino’s. De uitspraak van de Hoge Raad betekent niet dat zulke claims onmogelijk zijn, maar de kans op een succesvolle procedure lijkt wel kleiner te worden.

Wie online wil gokken, doet er daarom verstandig aan om alleen te spelen bij een aanbieder met een vergunning van de Kansspelautoriteit. Bij legale aanbieders gelden regels voor spelersbescherming, verantwoord spelen en toezicht. Speel je bij een illegaal online casino, dan loop je niet alleen meer risico, maar blijkt nu ook dat je eventuele verliezen niet zomaar via de rechter kunt terugvorderen.