Het kabinet wil online leeftijdscontroles uitvoeren met zo weinig mogelijk persoonsgegevens. Online gokken wordt uitdrukkelijk genoemd in de strategie die staatssecretaris W.J.M. Aerdts van Economische Zaken en Klimaat op 5 oktober naar de Tweede Kamer stuurde. De commissie voor Digitale Zaken bespreekt op 14 oktober hoe zij de brief gaat behandelen, blijkt uit de agenda die op 9 oktober is gepubliceerd. In de Kamerbrief over online kinderrechten kiest het kabinet voor een controle die alleen antwoord geeft op de vraag of iemand oud genoeg is. Een website hoeft daarvoor bij voorkeur geen volledige geboortedatum of identiteitsbewijs te ontvangen. De techniek, het beheer en de financiering moeten nog verder worden uitgewerkt.
Alleen de leeftijdsgrens controleren
Aerdts noemt online alcoholverkoop en online gokken als diensten waarvoor al een wettelijke leeftijdsgrens geldt. Voor sociale media werkt het kabinet aan een Europese minimumleeftijd. Bij het controleren van die grenzen wil het voorkomen dat bedrijven meer informatie over gebruikers verzamelen dan nodig is. De voorkeur gaat uit naar technieken zoals Zero Knowledge Proof. Daarmee kan iemand digitaal aantonen boven een bepaalde leeftijd te zitten, zonder zijn precieze leeftijd of identiteit aan de website door te geven. Het is een vorm van versleuteld bewijs die in een controlemiddel kan worden ingebouwd. De veiligheid en privacy van dat hele middel moeten vervolgens worden beoordeeld.
In de brief staat: “Leeftijdscontrole mag geen middel worden voor bredere identificatie of permanente monitoring van gebruikers.” Het kabinet ziet juist risico’s bij systemen die leeftijd schatten op basis van gedrag. Die kunnen voortdurend analyseren wat iemand online doet en daar verkeerde conclusies uit trekken.
Foto: © European Union, 2026 / Julien Pohl, CC BY 4.0.
Een digitale wallet blijft vrijwillig
De Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) heeft op verzoek van het kabinet onderzocht hoe de Europese technische blauwdruk voor leeftijdscontrole in Nederland kan worden gebruikt. Aerdts verwijst ook naar een expertsessie onder leiding van het Trimbos-instituut. Volgens de brief kan Nederland het beste werken met een publiek beheerde oplossing, gecombineerd met erkende, betrouwbare organisaties die leeftijdsbewijzen verstrekken. Een mogelijkheid is de Europese digitale identiteitswallet: een digitale portemonnee waarin iemand gegevens of bewijzen over zichzelf kan bewaren en delen. Het kabinet wil bekijken hoe leeftijdscontrole daarin past. Ook erkende private aanbieders moeten zulke controles kunnen verzorgen, zolang zij voldoen aan de eisen voor veiligheid, betrouwbaarheid en privacy.
Gebruik van de wallet blijft vrijwillig. Andere manieren om zich online te identificeren of in te loggen moeten beschikbaar blijven. Aerdts vraagt ook aandacht voor mensen met beperkte digitale vaardigheden en voor mensen zonder geldige verblijfspapieren. Zij kunnen moeite hebben om een digitaal leeftijdsbewijs te krijgen of te gebruiken.
Bij casino’s blijft de identiteit nodig
Een leeftijdsbewijs beantwoordt één vraag. Een online casino moet ook weten wie de speler is en of die een gokstop heeft. Voor die controle geeft de Kansspelautoriteit (Ksa) afzonderlijke voorschriften. De aanbieder moet gegevens aanleveren voor het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (Cruks), waaronder naam en geboortedatum en, als de speler dat heeft, het burgerservicenummer. De Ksa zet die gegevens om in een versleutelde Crukscode. Het casino bewaart die code bij het spelersaccount en moet het burgerservicenummer daarna vernietigen. Met de code kan het bij volgende bezoeken nagaan of de speler in het register staat. De strategiebrief geeft casino’s geen vrijstelling van deze controles. Ook de herkomst van stortingen vraagt een eigen controle. De Ksa meldde op 8 oktober dat minderjarigen soms met hun eigen bankrekening konden storten. Een jongerenrekening kon zelfs worden gekoppeld aan het account van een meerderjarige. OCA beschreef de nieuwe richtlijn voor de controle van gokrekeningen, waarin de toezichthouder onder meer ingaat op volledige voornamen.
In de fraudezaak met ruim 400 accounts gebruikte een man tussen 2007 en 2016 valse en andermans namen bij online casino’s die zonder Nederlandse vergunning opereerden, meldde het Openbaar Ministerie. Hij vervalste ook stukken die de casino’s voor hun identiteitscontrole opvroegen.
Eind 2026 is volgens kabinet te vroeg
Het kabinet wil nog bepalen wie de nieuwe leeftijdscontrole beheert, hoe die wordt betaald en hoe de betrokken ministeries samenwerken. De beoogde Europese aanbevelingsdeadline vóór eind 2026 noemt Aerdts voor Nederland niet realistisch. Er zijn volgens haar te veel juridische, technische en organisatorische drempels. Een nieuwe Nederlandse invoeringsdatum geeft de brief niet. Omzeiling moet bij de ontwikkeling worden meegenomen. Het kabinet wil daarvoor geen verbod op virtuele privénetwerken (VPN’s), waarmee gebruikers hun internetverbinding afschermen. Op de Kameragenda ligt nu het voorstel om de strategiebrief bij een commissiedebat over sociale media en kinderrechten te betrekken en een technische briefing te organiseren. Over die behandelvoorstellen buigt de commissie zich op 14 oktober.
Gepubliceerd op .